Epoka Józefa Piłsudskiego zajmuje w historii naszego Narodu wyjątkowe miejsce. Obejmuje ona przełom od najgłębiej posuniętego ucisku niewoli do odrodzenia wolnej Polski. Toteż pokolenie dziś żyjące i pokolenia przyszłe zwracać będą ku niej uwagę i dociekliwe badania, by poznać rozwój zdarzeń, dzieje wyzwolenia sił tkwiących w Narodzie oraz pracę ludzi, co swoje marzenia przekuwali na rzeczywistość.
Józef Piłsudski rozpoczyna swą walkę w dobie, kiedy wobec przewagi liczby, potężnych środków technicznych oraz zorganizowanych aparatów państw zaborczych łamała się w poczuciu materialnej bezsiły odporność duchowa Narodu. Przez z górą ćwierć wieku Piłsudski buduje elementy siły, by niepodległość wywalczyć, a później państwo wskrzeszone przed najazdem obronić. Następnie przez lat piętnaście pracuje, by ład wewnętrzny w państwie ustalić, należne mu stanowisko w świecie zapewnić, a jego ramię zbrojne do potrzebnej mocy i odporności podnieść.
Walkę tę prowadzi swą nieugiętą i nieustępliwą wolą poprzez wiele długich etapów.
Najpierw usiłuje ruch socjalistyczny, kryjący w sobie prężność rewolucyjną, ale jednocześnie i złudę solidarności międzynarodowej, pociągnąć do walki o wyzwolenie Polski. Po latach tej pracy stara się przenieść walkę z dziedziny słów i haseł na płaszczyznę zbrojnego mierzenia się z siłami wroga, powołując Organizację Bojową PPS.
Stwarza następnie ruch strzelecki, aby przygotować awangardę i kierowników — pierwsze pogotowie na wypadek, kiedy bieg zdarzeń, poza Jego wpływem będących, na rozpoczęcie nowego natarcia pozwoli.
Wprowadza w zmagania wielkiej wojny światowej pierwszy oddział wojska polskiego, zaczątek sił, jakim mógł rozporządzać — niewspółmiernie nikły, ale w rękach Jego okrzepnięty i stwardniały. Hartuje go w rzemiośle wojennym, by sprostał zadaniom, jakie spaść nań mogą. Jednocześnie rozsyła po Polsce emisariuszy, by nowe zastępy wojskowe do dalszych zadań organizowali, usiłując pobudzić społeczeństwo do ujmowania w swe ręce losów własnych.
Odrzuca stawiane Mu przez obce siły warunki, niezgodne z dobrem i godnością Narodu. Płaci za to zniszczeniem zawiązków siły, jakie zdołał zorganizować, płaci uwięzieniem i odsunięciem siebie samego od wpływu na bieg zdarzeń, gdy zbliża się końcowy etap wielkiej wojny.
A kiedy nadszedł ten upragniony, listopadowy dzień wyzwolenia, czyni wszystko, by rozbity walkami wewnętrznymi Naród w organizm państwowy sprząc, ku zjednoczeniu pobudzić i powołać do rozbudowy i obrony wskrzeszonego państwa.
Prowadzi z sowietami wojnę, w której się ważyły losy Polski i Europy, odnosząc zwycięstwo o wielkim, powszechno-dziejowym znaczeniu, które umocniło granice Rzeczypospolitej i pozwoliły na rozwój kraju aż do kolejnego rozbioru sowiecko-hitlerowskiego w 1939r.
Dzisiaj, w dniu Narodowego Święta Niepodległości, pamięć o tamtym wysiłku, niezłomnej woli i ludziach, którzy przywrócili Polskę na mapę świata, jest naszym wspólnym zobowiązaniem.
